Wat is de libertijnse levensstijl?

De libertijnse levensstijl is een manier van omgaan met seks en relaties die rust op toestemming en open afspraken. Meestal zijn het stellen die hem leven, al horen singles er net zo goed bij. Verlangen wordt eerlijk verkend in plaats van weggestopt – van een openhartig gesprek tot partnerruil of een avond in een discrete parenclub. Kortom: volwassenen die met instemming van elkaar genieten, met regels die ze samen opstellen in plaats van ze opgelegd te krijgen.

Zo, het woordenboekgedeelte is klaar – en als je alleen daarvoor kwam, weet je het nu officieel. Maar blijf nog even, want een definitie zegt bijna niets over hoe dit alles voelt. Ben je hier beland, dan ben je waarschijnlijk nieuwsgierig, een beetje zenuwachtig en het een tikje beu dat internet over dit onderwerp maar twee toonsoorten kent: klinisch of plat. Wij kiezen voor een derde – warm, eerlijk en volwassen. Schuif maar aan.

Wat de libertijnse levensstijl echt is (en wat niet)

Haal het mysterie weg en er blijft één ding over: eerlijkheid. Het is simpelweg de keuze om open te zijn over verlangen – tegenover jezelf en tegenover de mensen die je het dierbaarst zijn – in plaats van te doen alsof het niet bestaat. Voor de een betekent dat af en toe een gedeeld avontuur, voor de ander een volledig opnieuw uitgevonden manier van liefhebben. Allebei tellen ze, volmondig.

Minstens zo handig is helder zijn over wat het niet is. Het is geen vreemdgaan – integendeel, alles gebeurt in alle openheid en in onderling overleg. Het is geen onafgebroken stoet vreemden; een doorsnee avond draait veel meer om gesprekken, gelach en mensen kijken dan om iets pikanters. Het is geen identiteit die je moet aannemen en geen vlag die je moet planten. En het is geen hellend vlak richting ellende – met zorg beleefd brengt het veel stellen juist dichter bij elkaar. Je kunt voorzichtig nieuwsgierig zijn of je er helemaal in storten, en je kunt op elk moment van gedachten veranderen. Daar draait het eigenlijk om.

Een korte, verrassende geschiedenis

Dit weten de meeste mensen niet: 'libertijn' begon helemaal niet als slaapkamerwoord. In het Frankrijk van de zeventiende en achttiende eeuw sloeg het op vrijdenkers – schrijvers en filosofen die de regels van kerk en kroon ter discussie stelden. In de salons van de Verlichting gingen genot en onafhankelijk denken hand in hand, en onderweg kreeg het woord zijn zinnelijke reputatie.

In de twintigste eeuw dook dezelfde geest weer op als 'swingen', compleet met eigen folklore en een paar betreurenswaardige kapsels. Vandaag is het verder gerijpt tot de brede, doordachte wereld van ethische non-monogamie – beter in communicatie, veel beter in toestemming en verfrissend arm aan clichés. De rode draad door drie eeuwen heen is dezelfde gebleven: mensen die samen besluiten hun eigen regels te schrijven.

Drie stille pijlers: toestemming, discretie, zorg

Haal de libertijnse levensstijl uit elkaar en je vindt drie stille pijlers waar alles op rust.

De eerste is toestemming. Niets – geen blik, geen gesprek, geen aanraking – ben je ooit iemand verschuldigd. Een 'nee' wordt ontvangen als iets heel gewoons, zonder drama, en juist dat maakt een enthousiast 'ja' mogelijk. Duidelijke toestemming werkt niet als een koude douche; het is precies wat mensen de moed geeft om te durven.

De tweede is discretie. Wat er tussen instemmende volwassenen gebeurt, blijft privé: telefoons gaan weg, namen worden niet genoemd, en als je aan de andere kant van de zaal je tandarts herkent, hebben jullie elkaar gewoon nooit gezien. Die stille code maakt dat mensen uit alle lagen van de samenleving zonder zorgen mee kunnen doen.

De derde is zorg – voor jezelf, voor je partner en voor iedereen met wie je een avond deelt. Die zie je terug in eerlijk bij elkaar inchecken, een glas water en een lief woord achteraf, en de oprechte wens dat iedereen iets gelukkiger naar huis gaat dan ze kwamen. Zitten deze drie goed, dan is de rest alleen nog heerlijk detail.

De vele vormen die het aanneemt

Er is niet één manier om het te doen, en dat is al de helft van de lol. Stel je een spectrum voor waar je instapt op de plek die goed voelt.

Swingen zit aan de speelse kant, waar het stel de koers bepaalt: ervaringen delen met anderen terwijl jullie band stevig in het midden blijft. Veel mensen beginnen voorzichtig met een soft swap (zoenen, aanraken, zonder geslachtsgemeenschap) lang voordat ze een full swap overwegen – en je bent nooit verplicht om van het een naar het ander te gaan.

Zoom uit en het hele landschap valt onder ethische non-monogamie, de paraplu voor elke vorm met instemming die verder gaat dan exclusiviteit. Daaronder vallen polyamorie, waarbij mensen meer dan één liefdesrelatie opbouwen, en de open relatie, waarin een vast stel afspreekt dat contact met anderen welkom is. Geen van deze vormen is 'gevorderder' dan de andere; het zijn gewoon verschillende vormen. Je mag er één proberen, er twee combineren of ze allemaal vanaf de bank bewonderen.

Waar het allemaal gebeurt

Waar speelt dit zich dan af? Heel wat zachter dan films je willen doen geloven.

De klassieke setting is de parenclub: een stijlvolle bar en een dansvloer, privékamers voor wie wil en nul druk voor wie niet wil. Dan zijn er play party's: kleiner, zorgvuldig samengesteld en op uitnodiging, vaak warmer en gezelliger dan een grote club – en daarom een heerlijke eerste stap. En veel van deze levensstijl speelt zich helemaal niet in een club af: in gesprekken op de bank, op vakantie met z'n tweeën en in de trage, heerlijke kunst van flirten met je eigen partner over wat er allemaal zou kunnen. Wil je de volledige rondleiding? Onze gids over soorten locaties zet alle opties op een rij.

Je eerste stappen (nooit gehaast)

Een beetje kriebels? Mooi – dat betekent dat je het serieus neemt, en iedereen die het waard is om te ontmoeten heeft zich ooit precies zo gevoeld.

Begin met woorden, niet met daden. Heb je een partner, dan vindt het belangrijkste gesprek plaats lang voordat je ook maar één voordeur door gaat – onze gids over communicatie voor stellen is precies daarvoor gemaakt. Ben je er klaar voor om op pad te gaan, dan neemt je eerste bezoek je mee door een clubavond, van de garderobe tot het afscheid, en clubetiquette vertelt je welke kleine beleefdheden je meteen welkom maken. Onder alles ligt de tekst die je twee keer moet lezen: toestemming en grenzen. Ga in het tempo van wie het voorzichtigst is, blijf met elkaar praten en onthoud: op een eerste avond helemaal niets doen is een complete en volkomen geslaagde avond uit.

Mythes en werkelijkheid

Laten we de lucht klaren, want een paar hardnekkige mythes houden fijne mensen zonder reden weg.

'Het zijn gewoon wilde orgieën met vreemden.' Meestal gaat het om gesprekken, een drankje en sfeer; meedoen is altijd vrijwillig en gaat meestal stapje voor stapje.

'Je moet er op een bepaalde manier uitzien.' Echt niet. De scene omvat elke leeftijd, elk lichaam en elke achtergrond – zelfvertrouwen en vriendelijkheid brengen je veel verder dan een sixpack.

'Het maakt je relatie kapot.' Lichtzinnig aangepakt kan alles dat. Eerlijk beleefd merken veel stellen dat hun vertrouwen juist dieper wordt; zelfs de lastigere gevoelens, jaloezie incluis, zijn hanteerbaar – onze gids over jaloezie en compersion laat zien hoe.

'Er zijn geen regels.' Het tegendeel is waar. De libertijnse levensstijl draait op meer communicatie dan gewoon daten, niet minder – alleen schrijf je de regels zelf.

Een warme uitnodiging

Dit is de stille waarheid onder alles: de libertijnse levensstijl gaat minder over seks dan over ruimte – de ruimte om eerlijk te zijn over wat je wilt, er vriendelijk om te vragen en de mensen van wie je houdt hetzelfde te gunnen. Sommigen verkennen het één seizoen lang; anderen maken er een levenslange manier van liefhebben van. Er is geen examen, geen finish en al helemaal geen verplichting.

Neem dus de tijd. Dwaal door het lexicon als een term je voor raadsels stelt, leun op een gids als je wat meer houvast wilt, en vertrouw op je eigen tempo boven dat van een ander. Wanneer je er klaar voor bent, staat de deur open – en iemand vriendelijks houdt hem al voor je open.